HENRYK SIENKIEWICZ
En tanınan eseri 10’a yakın filme konu olmuş Kovadis (Quo Vadis: Nereye Gidiyorsun?) (1895) adlı eseridir. Roman, Hristiyanlığın ilk yayılış yıllarındaki (Neron dönemi) Roma’yı canlandırır. Bu eser, yazarın Neron dönemindeki putatapar Romalılarla ilk Hristiyanların çatışmasını konu edindiği en tanınmış eseridir. Bu roman ile birlikte Quo Vadis deyimi pek çok dilde kullanılmaya başlamıştır.
Henryk Sienkiewicz'in yaşam öyküsü:
Doğum tarihi: 5 Mayıs 1846, Wola Okrzejska, Polonya
Ölüm tarihi ve yeri: 15 Kasım 1916, Vevey, İsviçre
Yazar Henryk Sienkiewicz, 5 Mayıs 1846 yılında Polonya'da dünyaya gelmiştir. Sonradan yoksul düşmüş soylu bir aileye mensup olan Henryk Sienkiewicz'in baba tarafı, Litvanya Büyük Dükalığı döneminde bölgeye yerleşen Tatarlardandır.
Yazar, 1871 yılında Varşova Üniversitesi’ndeki dil ve edebiyat öğrenimini yarıda keserek gazeteciliği iş edindi. İlk öykülerini de o yıllarda yayımlatmaya başladı: Na Marne (Boşuna) 1872, Selim Mirza (1876), Stary Sluga (Yaşlı Hizmetçi) 1876. Bu ilk ürünlerinde o yılların gözde yazarı Joseph-İgnaca Kraszewski’nin (1812-1887) etkisinde, onun izinde göründü.
Ustalık aşamasına hemen bu yıllarda eriştiği de kabul edilir: Szkice Weglem (Füzen Taslakları) 1877. Gazete Polska’nın özel muhabiri olarak değişik geziler yapma fırsatını buldu. ABD’de kaldı (1876-1879), yolculuk izlenimlerini bir dizi yazıyla yansıttı; Listyz Podrozy do Ameryki (Amerika Yolculuğu Mektupları) 1876-1878. Romana geçmeden önce birkaç seçkin öykü derlemesi daha çıkardı: Latarnik (Fener Bekçisi) 1880, Z. Pamietnika Poznanskiego Nauczyciela (Poznanlı Bir Öğretmen Güncesi) 1879, Bartek Zwyciezca (Galip B.) 1882. Ülkesinin tarihsel yazgısını işleyen romanlara geçtiği zaman ulusal bir kimlik ve kişilik de kazanmış oldu, yurttaşlarının gözünde büyüyüp değerlendi: Ogniem i Meczem (Çelik ve Ateşle) 1884, Potop (Tufan) 1886, Pan Wolodyjowski (W.’lı Beyefendi) 1888 üçlemesi başeseri olduğu gibi, 17. yüzyıl tarih olaylarını sergileyen bu eser, Polonya ulusçuluğunun başlıca kaynakları arasında sayılır. "Ateş ve Kılıç" isimli eserinde ise 17.inci yüzyılda Kırım Tatarları ile Zaporojya Kazaklarının Polonyalılarla giriştiği savaşı bir Polonyalı subayın etrafındaki olaylar çerçevesinde aktarılmıştır. Toton Şövalyeleri (Krzyzacy) 1897-1900 yeniden Polonya tarihine dönüşünü gösterir. Yazarlığının otuzuncu yılı vesilesiyle (1900) Polonya’da düzenlenen jübileyle kendisine Kielce yakınlarındaki Oblegorek köşkü armağan edilmiştir.
En tanınan eseri 10’a yakın filme konu olmuş Kovadis (Quo Vadis: Nereye Gidiyorsun?) (1895) adlı eseridir. Roman, Hristiyanlığın ilk yayılış yıllarındaki (Neron dönemi) Roma’yı canlandırır. Bu eser, yazarın Neron dönemindeki putatapar Romalılarla ilk Hristiyanların çatışmasını konu edindiği en tanınmış eseridir. Bu roman ile birlikte Quo Vadis deyimi pek çok dilde kullanılmaya başlamıştır.
Eserde aktarılan efsaneye göre, Hıristiyanlığı yaymakla görevli havarilerden Peter, İmparator Neron'un zulmünden ve muhtemel bir çarmıha gerilmekten kurtulmak için Roma'dan kaçar. Yolda giderken, sırtında haçını taşıyan İsa'ya rastlar. Peter sorar:
"- Quo vadis?." (Nereye gidiyorsun)
İsa cevap verir:
"- Romam vado iterum crucifig!" (Roma'ya tekrar çarmıha gerilmeye..)
Peter bunun üzerine, Roma'da bırakıp kaçtığı görevini hatırlar. Cesaretini toplar ve geri döner. Sonra da Aziz ilan edilir, St. Peter olur.
Bu efsane çeşitli romanlara, bir yığın sinema ve TV filmine konu oldu. En ünlü roman "Quo Vadis" adıyla Polonyalı Henryk Sienkiewicz tarafından yazıldı bu eser ile yazar ve 1905'te Nobel aldı. Bu romanı 1951' de Mervyn LeRoy aynı adla filme çekti. Robert Taylor ve Deborah Kerr'in baş rollerini oynadığı film, 8 dalda Oscar adayı oldu. İmparator Neron'u canlandıran Peter Ustinov, Altın Küre'yi kazandı.
Yazar bu eseriyle Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı (1905). Henryk Sienkiewicz, 1916 yılında İsviçre'de ölmüştür. Ölümü savaş yıllarına rastladığı için naaşının yurduna (Varşova) taşınabilmesi 1924′ te gerçekleştirebildi.
Yorum ya da sorularınız için: bilgi@bilgipesinde.com
