TURHAN SELÇUK

İlk karikatürleri 1941`de Adana`da Türk Sözü, İstanbul`da Kırmızı Beyaz ve Şut`ta yayımlandı. 1948`de Şaka, Akbaba, Tasvir ve Aydede dergilerinin kadrolarında yer aldı. Ertesi yıl Yeni İstanbul gazetesine girdi. ABD`li karikatürcü Saul Steinberg`in “çizgiyle mizah” anlayışını benimsedi.

Turhan Selçuk'un yaşam öyküsü:

Doğum tarihi: 30 Temmuz 1922, Milas
Ölüm tarihi ve yeri: 11 Mart 2010, İstanbul

1922`de Milas`da (Muğla) doğdu. 

İlk karikatürleri 1941`de Adana`da Türk Sözü, İstanbul`da Kırmızı Beyaz ve Şut`ta yayımlandı.

1948`de Şaka, Akbaba, Tasvir ve Aydede dergilerinin kadrolarında yer aldı. Ertesi yıl Yeni İstanbul gazetesine girdi. ABD`li karikatürcü Saul Steinberg`in “çizgiyle mizah” anlayışını benimsedi. Aynı gazetede karikatür tarihini ele alan yazılar kaleme aldı. “Grafik mizah”ın karikatürün evrensel anlatımı olduğunu savundu.

1951`de ilk sergisini açtı; 1952`de, kardeşi İlhan Selçuk ile birlikte öncülerinden olduğu 1950 Kuşağı`nın ilk yayını 41 Buçuk adlı mizah dergisini, 1953`te de Karikatür`ü yayımladı. İlk kitabı Turhan Selçuk Karikatür Albümü`nü çıkardığı 1954`te Milliyet gazetesine başkarikatürcü olarak giren sanatçı, oluşturduğu karikatür üslubunu bu dönemde geometrik bir estetiğe oturtmaya başladı ve bu tür yapıtları, kardeşiyle birlikte çıkardığı mizah dergisi Dolmuş`ta ivme kazandı.

1959`da 140 Karikatür`de yeni dönem yapıtlarından bir seçki düzenledi. 1960`larda İtalyan mizah dergisi II Travaso`nun kadrosuna girdi. 1961`de haftalık politika dergisi Yön`de çizmeye başladı; 1962`de Turhan 62, 1964`te ise Hiyeroglif, 1969`da Hal ve Gidiş`i yayımladı. Aynı yıl ikinci kez Yeni İstanbul`a döndü, daha sonra Akşam`a geçti, 

Çeşitli mizah dergilerinin yanı sıra, sırasıyla Yeni İstanbul, Yeni Gazete, Akşam, Milliyet, Cumhuriyet gazetelerinde karikatürleri düzenli olarak yayınlanan Selçuk, 1957 yılında, Milliyet gazetesinde çalışırken çizmeye başladığı Abdülcanbaz karakteri ile popülerliğini arttırdı. İlk olarak Aziz Nesin tarafından senaryoları yazılan ve bir süre de Rıfat Ilgaz’ın senaryolarından uyarlanan Abdülcanbaz, serinin başlamasından kısa süre sonra Turhan Selçuk’un senaryo yazımını da üzerine almasıyla tek kişi tarafından yazılan ve çizilen bir seri haline geldi. 1957–1987 yılları arasında aralıksız yayınlanan Abdülcanbaz, 1987 yılında yayın hayatına kısa bir ara vermiş olsa da, 1994 yılında tekrar yayınlanmaya başlandı.

Abdülcanbaz karakteri 1991 yılında PTT tarafından posta pulu olarak basıldı ve tiyatro, sinema uyarlamaları yapıldı. Ünlü karikatürist, Altın Palmiye (1956) ve Gümüş Hurma (1962), İppocampo (1970), Vercelli (1975), Sedat Semavi Vakfı Görsel Sanatlar Ödülü (1984), Cumhurbaşkanlığı Büyük Sanat Ödülü (1997) gibi yurt içinden ve dışından pek çok büyük ödüle layık görüldü.

Son olarak Cumhuriyet gazetesinde çizen Turhan Selçuk, gazeteci-yazar İlhan Selçuk’un kardeşi.

Turhan Selçuk, 11 Mart 2010 perşembe günü, karın içindeki aort damarının yırtılması nedeniyle ameliyat olmasından bir gün sonra, yoğun bakımda bulunduğu Acıbadem Maslak Hastanesi’nde hayata gözlerini yumdu.

Yorum ya da sorularınız için: bilgi@bilgipesinde.com