Nevruz Bayramı

Nevruz Bayramı/ Erhan Oktay / Bigadiç / Bilgi Peşinde / Nevruz Bayramı veya kısaca Nevruz, dünya çapında çeşitli milletlerin toplumları ve halklar tarafından kutlanan geleneksel bir kutlamadır. Nevruz aslen farsça bir kelimedir, yani İran dilinden bize ve diğer dünya milletlerine geçmiştir ve sözlük anlamı da, Yenigün demektir.

NEVRUZ BAYRAMI

Nevruz Bayramı veya kısaca Nevruz, dünya çapında çeşitli milletlerin toplumları ve halklar tarafından kutlanan geleneksel  bir kutlamadır. Nevruz aslen farsça bir kelimedir, yani İran dilinden bize ve diğer dünya milletlerine geçmiştir ve sözlük anlamı da, Yenigün demektir. Bağ bozumu, Ergenekon ve Bozkurt adlarıyla da anılan bir şölendir. 

Doğanın uyanışı ve bahar bayramı olarak da bilinen bu durum, Nevruz bayramına dört hafta kala, her salı günleri özel günler olur ki, bunlara çarşamba denir. Yazılı kayıt ve belgelere göre ilk kez ikinci yüzyılda Pers kaynaklarında adı geçen Nevruz, İran takvimine göre yılın ilk gününü temsil eder. Bazı topluluklar, bu bayramı 21 Mart gününde kutlarken, bazıları da Kuzey yarım kürede ilkbaharın başlamasını temsilen 22-23 Mart günlerinde kutlamaktadırlar.

Anadolu ve Orta Asya Türk halklarında da Göktürklerin Ergenekon'dan çıkışı anlamıyla ve baharın gelişi olarak kutlanırdı. 2010'da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 3000 yıldan beri kutlanmakta olan bu şenliği, Dünya Nevruz Bayramı ilan etmiştir. 28 Eylül-2 Ekim 2009 arasında Abu Dabi'de hükümetler arası toplanan Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu, Nevruzu Dünya Manevi Kültür Mirası Listesi 'ne dâhil etmiştir. 2010'dan başlayarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 21 Mart Gününü " Dünya Nevruz Bayramı " olarak kabul etmektedir.

Nevruz aslında, Türk Tarihinin insanlık tarihiyle başlaması kadar eski bir uygarlık ve medeniyet olması sebebiyle Türk Bayramı demektir, Türk Kültürünün Bayramıdır. Eski çağlarda mevsim değişiklikleri, insanlar için büyük önem taşırdı, zorlu geçen bir kışın ardından gelen bahar, yeşile bürünen bitkilerin uykusundan uyanması ve hayvanların üreyerek yavrulaması, insanoğlu için büyük bir fırsat ve bolluğun, bereketin canlanması anlamına gelmek demekti, bu yüzden Türk kültüründe doğadaki bu uyanış ve hareketliliğin anlamı ve önemi çok büyük mutluluk ifade ederdi, işte bu nedenle yüzyıllardır Bahar Bayramı yani Nevruz Bayramı olarak doğanın uyanışını milletçe hep birlikte büyük bir coşkuyla kutlarız. 

Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin tümünde, Nevruz bayramı resmi bayram ve resmi tatil günü olarak ilan edilmiştir. Bu özel gün eğlence ve şenlik günüdür. Bu günde kederli olmak büyük ayıp ve mutsuzluk olarak nitelendirilir. Kutlamalar bölgelere ve ülkelere göre farklılık gösterir. Yemekler yapılır, müzikler çalınır, şarkılar söylenir. Topluca yenilen nevruz yemeğinin ardından, nevruz ateşi yakılır ve geleneksel olan bu törende herkes bu ateşin üstünden atlar. 

Ebul Gazi Bahadır Han’ın Şecere-i Türki adlı kitabında, 400 yıl boyunca etrafı yüksek kayalıklarla çevrili vadiden kurtulan Türkler’in baharın başladığı gün buradan kurtulduğu ve özgürlüklerine kavuştuğu belirtilmektedir. Baharın başlangıcı olarak kabul edilen 21 Mart Türkler için aynı zamanda bir kurtuluş günüdür. Orta Asya’da yaşayan Türkler bugün Ergenekon destanını okuyarak eğlenceler düzenlerler. 12 hayvanlı Türk takviminde Nevruz günü baharın gelişinin ve doğanın yeniden doğuşunun yıldönümü olarak belirtilmiştir. Bugünlerde ortaya çıkan kardelen çiçeği de, bu nedenle Nevruz çiçeği olarak adlandırılmıştır. 

Nevruz bayramında, çocuklar ve gençler toplanarak yumurta dövüştürürler. Nevruzun en önemli ilkesi ateş yakmadır. Bu gecede Tongel denen ateşler yakılır ve dilek tutularak üzerinden atlanır. İnanışa göre bu ateşin üzerinden geçen her kimsenin dilekleri kabul olur ve tüm hastalıklardan kurtulur. Nevruz Bayramında yapılacak olan bir diğer ilke ise Semeni bir kap içerisine buğdayların sulanarak yerleştirilmesi olarak gerçekleşir. Suya yüzük atmak da Nevruz gecesinde yapılacak işler arasında yer alır.  Yıkanmak ve sudan atlamak da arınmak için yapılan adetler arasında bulunuyor. 

Nevruz Bayram gününde, özel kurulan ve 7 çeşit yemeğin bulunduğu "Nevruz Sofrası" na da, toplu halde oturulur, böylelikle yılın bolluk ve bereketle geçmesi için kurulan zengin sofrada, herkes her yemekten yiyerek, o senenin rahatlıkta ve bolluk içerisinde geçmesi dilenir. Bu gelenekte, tarımda bereketli bir yıl dileğiyle, nevruzdan önce kaplarda arpa, buğday çimlendiriliyor ve bunlar da yemek esnasında sofralara konur. 

Yeni yılı yeni kıyafetler giyerek karşılayan insanlar, öncesinde evlerini temizler, varsa yıkılan yerleri onarır, badanalarını yapar. İnsanlar böylece yeni yılda her şeyin yeni olmasına özen gösterir. Nevruzda mezarlık ziyareti de, sık yapılan işlerden birisidir. Bu husus, atayla evladın buluşması olarak değer görüyor ve kabir ziyaretlerinde genç kuşaklar atalarına saygı gösteriyor. 

Yüzyıllardır, her Türk kültürel mirası olarak bugünlerimize gelmiş ve istikrarlı bir şekilde devam ettirdiğimiz tüm gelenek ve göreneklerimiz gibi Nevruz Bayramımız da her yıl baharın yeniden gelişi ve doğanın canlanması ve uyanması olarak, yani Bahar Bayramı olarak kutlanmaktadır. 

Tüm okurlarımı sevgi, saygı, hürmet ve muhabbetle selamlarken Nevruz Bayramının ülkemize ve üzerinde yaşamış olduğumuz yer küreye bolluk, bereket, sağlık, esenlik, huzur ve mutluluklar getirmesini temenni eder, tüm ulusumuzun Nevruz Bayramlarını kutlarım. 

Erhan Oktay

Yorum ya da sorularınız için: bilgi@bilgipesinde.com

Yorum yazabilmeniz için Üye olmanız gerekmektedir. Üye Girişi yapmak için tıklayınız.

Diğer Web Sitelerimiz