Bigadiç Köy İsimleri 3

Bigadiç Köy İsimleri 3 / Oğuz Şenol / Köşe Başı / Bigadiç / Bilgi Peşinde / İlk 30 köyün isimlerinin kaynaklarını açıkladıktan sonra bugün yazı dizimizin 3.bölümünde yenilerini yazmaya devam ediyorum.

BİGADİÇ KÖYLERİNİN İSİMLERİ NEREDEN GELİYOR-3
                                                                         OĞUZ ŞENOL

İlk 30 köyün isimlerinin kaynaklarını açıkladıktan sonra bugün yazı dizimizin 3.bölümünde yenilerini yazmaya devam ediyorum.

GÜVEM KÖYÜ :
Bursa Valisi Ahmet Vefik Paşa’nın emriyle 1882 yılında İsmail Ağa ve Salah Bey tarafından kurulan Güvem köyünün şimdiki yerleşim yerinin ormanlık bir alan olduğu bilinmektedir. Göçebe ailelerin zaman içinde yerleşik düzene geçmesi ile büyüyen bu köyümüzün, ilk kurulduğu yıllarda köyde çok miktarda “Güvem eriği” denilen bir erik türü ağacının bulunması nedeniyle bu ismi aldığı anlatılmaktadır.  Güvem köyü Bigadiç’in yurt dışında en fazla işçi bulunduran köyü olması gibi bir özelliği de vardır.

HAMİDİYE :
1877-1878 Tarihlerinde Bulgaristan’ın Osmanpazarı ilinin “Türk Bekarlar” köyünden göç eden bu köyün kurucuları, Sındırgı’nın Gölcük Bucağı’na bağlı Fındıcak merasında 20 haneli “ Fındıcak “ köyünü kurmuşlardır. Köyün kurucusu “Kara Hasan” isimli şahıstır. Daha sonra Sultan Hamit zamanında kurulduğu için “Hamidiye” ismini alan bu köyümüz 1958 yılında Bigadiç’e bağlanmıştır.

HACI ÖMER DERESİ :
Hacı Ömer isimli şahsın, yaklaşık 150 yıl önce  Alan köyünden göç ederek, dere kenarında bu köyü kurması ile köyün ismi Hacı Ömer Deresi olmuştur. 

HİSAR KÖY :
Birçok uygarlıkların beşiği olan Hisar Köy’ün kuruluşu, Bigadiç’ten çok daha eski olup, yüzyıllar öncesine dayandığı kuşkusuzdur. Zamanında etrafı surlarla çevrili bir kent görünümünde olduğu için “Hisarköy” ismi verilmiştir. Eski ismi “Asarköy” dür. Asar bilindiği gibi eski eserler anlamını taşır.

İLYASLAR :
Bir yörük obasındaki Davut, Bekir ve İlyas isimli 3 kardeşten birisi olan İlyas tarafından kurulduğu için bu ismi almıştır. Davut ve Bekir daha çok tepelik, yüksek yerleri tercih ederken, İlyas ovada yerleşik düzene geçmeyi tercih etmiştir.

IŞIKLAR :
Günümüzde Bigadiç’le adeta birleşmiş haldeki Işıklar, hayli eski (Yaklaşık 650 yıllık) bir geçmişe sahiptir. Köyü “Işık Dede” isimli ermiş bir kişinin kurduğu rivayet olunur. Uzun yıllar ismi “Işık Köy” olarak anılmış, daha sonra “Işıklar” olarak değiştirilmiştir. Köyde etrafı duvarla çevrili, içinde ağaçlar ve bir havuz bulunan mezarın Işık Dede’ye ait olduğu kabul edilir.

İSKELE :
Mayer Joseph isimli bir alman haritacı/kaşif ülke ülke dolaşırken 1796 ile 1856 yılları arasında tam bilinmeyen bir tarihte bölgeye geliyor ve sonraki yıllarda Hand-Atlas isimli bir cep atlası yayınlıyor. Bu atlasta İskele’nin o zamanlardaki ismi “Jenidscheh” olarak işaretleniyor. Kısaltmalar ve şive farklılıkları göz önünde tutulduğunda bu ismin “Yineskhehe” şeklinde yorumlanabileceği vurgulanıyor.  İskele’ye yerleşen bu köyün ataları kendi lehçelerine uygun olarak bu sözcüğü “İskele” diye söylemişiler ve günümüze bu şekilde ulaşmış. (Bilgi için Türker Yılmaz’a teşekkürler) Kuvay-ı Milliye kahramanı Budaklar sülalesinden İsmail oğlu “Mehmet Çavuş” İskele’lidir.

KADIKÖY :
Kuruluşu 400 yıl öncesine dayanan bu köyümüzün ilk yerleşim yeri “Doğancı” mevki denilen alandır. Buraya yerleşen insanlar zamanla ticaretle uğraşmaya başlamışlar ancak; İzmir yöresine çeşitli mallar götüren kervanlar sık sık eşkıyaların saldırısına uğrayınca, köylülerin şikayeti üzerine bölgeye bir kısım güvenlik güçleri ve bir “Kadı” gönderilmiş. Daha güvenli olması için Doğancı bölgesinde bulunan Oba halkı da Kadı’nın iskan ettiği yere göç ederek yerleşmişler ve böylece “Kadıköy” kurulmuş.

KAYALIDERE :
Kuruluşu 60-65 yıl öncesine dayanan en yeni köylerden birisidir. Eski ismi “Dongurlar” olan bu köyümüze, daha sonraları kayalık bir bir mevkide ve bir dere kenarında kurulu olduğu için “Kayalıdere” ismi verilmiştir. Yakın zamana kadar göçebe yaşamı sürdüren bu köyümüzün halkı, son 45-50 yıl içinde tamamen yerleşik düzene geçmişlerdir. Kuvay-ı Milliye kahramanı “Kayalıdere’li Çete İbrahim” bu köylüdür.

KAYIRLAR :
Bundan 430 yıl önce “Arap Pınarı” denilen mevkide kurulan Kayırlar köyü, daha sonra susuzluk nedeniyle şimdiki yerleşim yerine taşınmıştır. Kayırlar isminin nereden kaynaklandığı köy halkının birbirine çok düşkün olmasından ve birbirlerini kayırmaktan ileri geldiği vurgulansa da, bu rivayet yeterince doğrulanmamıştır.

KARGIN :
Tahminen 340 yıl önce kurulduğu sanılan bu köyümüzün ilk yerleşim yerinin “Kışla Deresi” mevki olduğu bilinmektedir. Buranın hemen yakınından kervan yolu geçmesi ve geçen kervanların sık sık saldırıya uğraması nedeniyle tedirgin olan köy halkı, bu yerleşim yerini terkederek, şimdiki köy yerine taşınmışlardır.  Çok sayıda araştırmaya karşın köyün isminin nereden kaynaklandığı tam anlamıyla tesbit edilemese de; Eski Türk kavimlerinden “Kargı Boyundan” kaynaklandığı güçlü bir ihtimaldir. Yakın zamana kadar köy içinde bulunan “Koca Göl” isimli bataklık, günümüzde kurumuştur.

KIRCA :
Köyün kurulduğu yıl konusunda kesin bilgiler yoktur. Kıraç ve verimsiz bir araziye kurulduğu için “Kırca” ismi veridiği bilinmektedir.

KIZILÇUKUR :
Ayanlar, Davutlar ve Köseler isimli 3 aile tarafından çok eski tarihlerde kurulan bu köyümüz, çukur bir mevkide ve kızıl renkli kayalarla çevrili vadide kurulduğu için “Kızılçukur” ismini almıştır. Bigadiç’in kurtuluşunda çok önemli pay sahibi olan Kuvay-ı Milliye kahramanı “Kızılçukur’lu Deli Ayan” bu köylüdür.

KOZPINAR :
Kökeni Horasan’dan gelen bu köyün kurucuları, uzun bir göçer hayatından sonra 1839 Tanzimat Fermanı ile; göçebelerin oldukları yerde iskanı ön görülünce, şimdiki yerleşim yerinde köylerini kurmuşlardır. Koz bilindiği gibi ceviz demektir. Köyün ortasındaki büyük ceviz ağacı ve hemen yanındaki çeşmeden esinlenerek köye “Kozpınar” ismi verilmiştir. Bu köyde de yurtdışında çalışan çok sayıda işçi vardır.

KÜRSÜ :
Çok eski bir yerleşim merkezi olan bu köyümüzde çok bol ve gür akan sular olduğundan önceleri ismi “Gürsu” olarak anılırdı. Daha sonraları halk dilinde değişime uğrayarak “Kürsü” olarak söylenmeye başlamıştır.

MECİDİYE :
Bu köyümüzün kurucuları önceleri, Bulgaristan’ın Tırnova ilinin “Kavaklar” ve “Seyit Ahmet” köylerinde yaşamaktaydılar. II.Abdulhamit döneminde yurdumuza göç eden bu köylüler, önce 40 hane olarak Manyas’ın göl kenarındaki “Hergele” mevkinde iskan edilmişlerdir. Burada 1 yıl yaşadıktan sonra, yöresel uyuşmazlıklar nedeniyle bir süre Balıkesir merkezde Vicdaniye mahallesinde kalmışlar, daha sonra da Jandarma Komutanı Ali Bey’in yardımlarıyla şimdiki köy yerinde yerleşik düzene geçmişlerdir. Önceleri ismi “Yılvadıç” olarak anılmış, daha sonra II.Abdulhamit’in babası Abdulmecid’in ismine izafeten “Mecidiye” olarak değiştirilmiştir.

MEYVALI :
Osmanlı Devleti’nin gerileme dönemlerinde kurulduğu bilinen bu köyümüzün ilk kurucusu “Derviş Baba” isimli göçer bir sürü sahibidir. Şimdiki caminin bulunduğu alana çadır kuran ve sürülerini otlatan Derviş Baba’nın isminden esinlenerek köyün ismi uzun yıllar “Dervişler” olarak anılmıştır. Daha sonra 1968 yılında, köydeki meyve ağaçlarının çokluğu nedeniyle “Meyvalı” ismi verilmiştir.

NOT : Bugün yayınladığımız 3.bölümle 47 köyümüzün isimlerinin kaynağını açıkladık.. Kısa süre sonra son bölüm.

Yorum ya da sorularınız için: bilgi@bilgipesinde.com


Yorum yazabilmeniz için Üye olmanız gerekmektedir. Üye Girişi yapmak için tıklayınız.

Diğer Web Sitelerimiz